Tarihi Kemeraltı Çarşısı, hem İzmirlilerin hem de yurt içi ve yurt dışından gelen konukların uğraklarındandır yüzyıllardır. Hiç kaybetmediği tarihi dokusu, yaşayan hanlar, hamamlar ve mimari yapıların duygusu yansımıştır çarşının dar sokaklarında birbiri ardına sıralanan dükkânlara. Çarşının içinde yol alırken en çok dikkat çeken de günümüz modern mağazalarıyla, kalaycı, boncukçu, bakırcı gibi geçmişten günümüze süregelen geleneksel el sanatlarının yaşatıldığı dükkânların iç içe geçtiğidir. Kentin ruhunu ve tarihsel getirilerini en iyi yansıtan yerlerden biri olan Kemeraltı Çarşısı’nın esnaf lokantalarında da İzmir Mutfağı’nın vazgeçilmez tatları yaşatılır nesilden nesile.

Yöresel lezzetlerin en iyi örneklerinin sunulduğu esnaf lokantaları, mis gibi tüten kokularıyla uzaktan seslenir insana. Hummalı bir çalışma başlar sabahın erken saatlerinde lokantalarda; tencereler kaynar ve İzmir’in en güzel lezzetleri tezgâhtaki yerini alarak, tercih nedeni olabilmek için kıyasıya bir rekabet içine girerler. Konuklar için de sunumlar arasında seçim yapmak zordur. Ege’ye özgü otlardan yapılan yemekler, İzmir’in vazgeçilmez lezzetleri zeytinyağlılar, Osmanlı’dan günümüze sofraların baş tacı et yemeklerinin her biri insanın iştahını kabartan görsel bir ziyafettir aynı zamanda.

Kemeraltı esnaf lokantaları, esnafın olduğu kadar çarşıyı ziyaret eden misafirlerin de uğramadan dönmediği duraklarından. Öğle saatlerinde yoğun bir kalabalığa ev sahipliği yapan lokantaların en bilinenleri, bir anlamda tarihe de tanıklık etmiş nitelikte. Babadan oğula süren lokantacılık geleneğini yaşatan lokantaların son dönem temsilcileri de, yıllar öncesinden süre gelen İzmir’in mutfak kültüründen hiç ödün vermemişler. 

Dededen toruna yöresel lezzetler

Hisarönü’ne yolu düşenler bilirler, Tarihi Güven Lokantası İzmir mutfağının en başarılı temsilcilerindendir Kemeraltı Çarşısı’nda. 1939 yılında hizmete giren Güven Lokantası, 1958’den beri bulunduğu yerinde, kentin en çok tercih edilen tatlarını müşterileriyle buluşturuyor. Dededen toruna süren yöresel lezzetler, her gün 20’ye yakın çeşitle servis ediliyor. Ağırlıklı olarak esnaf lokantası olarak hizmet veren lokantada, İzmir mutfağının yanı sıra, döner kebap da tercih edilen lezzetlerden.

Lokantanın kapısından içeri girdiğinizde, sizi güler yüzü ile lokantanın sorumlusu Yavuz Sabuncuoğlu karşılıyor. Kent kültürünü yansıtan yemek çeşitlerinin dumanından yayılan kokuyla açlığınızı anımsıyorsunuz bir kez daha. Elbasan tavadan hünkârbeğendiye, şevket-i bostandan lahana sarmasına tüm lezzetler usta ellerden çıktığını kanıtlar görünümde ve lezzette.

Öyle ki İzmir’in birçok ilçesinde, kız istemeye gittiklerinde, Güven Lokantası’nda 50-60 kişiye döner yedirmezse erkek tarafı kızı vermezmiş.

Tarihi Lokanta, günümüzde de başta Mehmet Yaşin olmak üzere pek çok ünlü gurmeye de İzmir’e geldiklerinde ev sahipliği yapıyor.

Lokantanın kurucusu Rıza İltir

Rıza İltir, ilk lokantasını 30’lu yıllarda, muhtemelen 1939’de Hisar Camii’nin karşısına açmış. Burası 30 masalı, tencere yemekleri yapan ve sadece öğlenleri açık olan bir lokantaymış. Adı da Güven Lokantası. Rıza Bey 1924 mübadelesinde Selanik’ten gelmiş. İki defa askerlik yapmış. İlki normal yükümlülüğü, ikincisi ise Alman Harbinde (2. Dünya Savaşı) ihtiyat askerliği. Bu dönemde lokantacılığa ara vermek zorunda kalmış. Savaştan sonra işine devam etmiş.

1958 yılında yanında yetiştirdiği oğlu Yalçın İltir yine aynı sokakta Güven Kebapçısı adıyla ızgara ve döner yapılan bir başka lokanta açmış. Baba, oğul aynı sokakta aynı isimle iki ayrı formatta lokantacılık yapmışlar. Güven Lokantası’nın olduğu bina iş hanı yapılmak üzere yıkılınca, Rıza Bey Kemeraltı’na, içkili, Konak Lokantası’nı açmış. Sonradan burayı da kapatarak emekli olmuş. Rıza Bey’in Güven Lokantası kapanınca, Yalçın Bey Güven Kebapçısı olan adını Güven Lokantası’na çevirmiş ve tencere yemekleri yapmaya başlamış. Çünkü babasının müşterilerine gidecekleri bir lokanta lazımmış. Sonraki süreçte lokantayı oğlu Murat İltir’le işletmişler. Daha sonra da Fevzi Özbaş’a lokantayı devretmişler. Bugün Güven Lokantası’nı 7 yıldan beri Fevzi Özbaş işletiyor.

Müşteri portföyleri Kemeraltı esnafı ve müşterileri ile yabancı turistlerden oluşuyor. Bazı yabancı rehberler de tavsiye ettikleri için yabancı müşteriler de geliyor, özellikle Fransız ve Yunanlı turistler çoğunlukta. İlk açıldıklarında Hisarönü’ndeki tek lokantaymış. Etraflarındaki esnafların çoğu yorgancıymış, şimdi etrafta bir sürü lokanta var.

Lokantanın menüsü Osmanlı-Türk mutfağı ağırlıklı. Dana taskebabı, dil paça ve incik kapama çok meşhur. Bugüne kadar 30 personel emekli etmişler. Başarı sırrı dürüstlük ve en kaliteli malzemeyi kullanma olarak aktarılıyor.

Servis sabah 7.00’de çorbayla başlıyor, 20.00’de bitiyor.

Adres: 899 sok. No: 41  Hisarönü İzmir

Tel: 0 232 4256572

Hala görmediyseniz mutlaka gidin, görün. Turgutlu Kent Müzesi üç kattan oluşuyor; zemin katta kasaba yangını anlatılıyor. Ayrıca o dönemi anlatan üç ayrı oda da görülmeye değer. Nalbant, araba tekerliği yapan ustalar, eski evleri ayrıntılarıyla anlatan yüklükler, o günlerden bugünlere taşınan ev eşyaları; hepsi görülmeye değer… Hepsi de hüzün yüklü. Turgutlu Kent Müzesi, kalıcı sergilerin yanında süreli sergilere de ev sahipliği yapıyor.

Turgutluların geçmişin izlerini bulabileceği müze, 1922 yılında yaşanan acımasız yangında yaşananları çok iyi tasvir ediyor. Müze Sorumlusu Mehmet Gökyayla öyle bir anlatıyor ki, interaktif görsellerle birlikte insanı o günlere götürüyor. Önümüzdeki dönemde tam bir vahayı andıran bahçesinde, kültür ve edebiyat festivalleri düzenlenecek kısmetse.

Kent tarihini gün yüzüne çıkararak, geçmişin mirasını geleceğe taşıdığı projelerden biri olarak hayata geçen Kent Müzesi; Turgutlu’nun Cumhuriyet Tarihi ile birlikte geçirdiği evrimi Türk gelenek, görenek ve adetleri ile birlikte yansıtıyor.

1927-28 yıllarında inşa ettirildiği bilinen Üzümcü Konağı, mimarî özellikleri itibarı ile erken Cumhuriyet Döneminden günümüze ayakta kalabilen ilçemizdeki en ihtişamlı sivil yapı olma özelliğini taşımakta. 1930’lu yıllarda Enver Üzümcü tarafından satın alınan yapı, aynı zamanda 1930’lardan 1942’ye kadar hükûmet konağı olarak da kullanılmış. Enver Üzümcü’nün oğlu Ahmet Bey’in vefatının ardından konak, başka bazı gayrimenkullerle birlikte belediye tarafından satın alınmış ve hemen ardından müze olarak işlevlendirmek amacıyla projelendirilmiş. 2015’te Zafer Kalkınma Ajansı’nın açtığı çağrıya yapılan başvuru neticesinde proje hibe almaya hak kazanmış ve hemen ardından çalışmalara başlanmış. “Turgutlu’nun Müzesi’ni Turgutlular Kuruyor” mottosuyla kent katılımının sağlandığı projede ilk etapta Üzümcüler olarak bilinen binanın restorasyonu gerçekleştirilmiş. Taşınmaz kültür varlığı olarak tescilli bir yapı olan konağın restorasyonu projenin ilk etabını oluşturmuş.

Müze bodrum, 1. ve 2. kattan oluşuyor. İşgal günleri ve yangın sürecinin anlatıldığı Turgutlu Kent Müzesi’nde görsel ve işitsel ögelerin yanına koklama duyusu da yer alıyor.

Son not: Turgutlu Kent Müzesi, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Samsun’da Milli Kurtuluş Mücadelesini başlattığı günün yıldönümü olan 19 Mayıs 2017 tarihinde yani Atatürk’ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı’nda hizmete açılmıştır.

İlhan Pınar, Kilizman Yayınevi ve Kemeraltı’ndaki Sahaf İlhan Kitabevi’nin sahibi… 90’lı yılların başından beri yürüttüğü araştırmalarla, ürettiği yayınlarla şehrin önde gelen araştırmacı yazarlarından, bellek arkeologlarından biri. 35 yıla 34 kitap sığdıracak kadar üretken ve hâlâ “Bir kitap arkadan geliyorum” diyecek kadar da mütevazı…

16. Yüzyıldan itibaren Avrupa’da Türklerle ilgili yayınlanmış kitapları, İzmir ile ilgili seyahatnameleri, monografileri, seyahat rehberleri, incelemeleri, haritaları, gravürleri ve illüstrasyonları topluyor. Bugüne kadar yedisi İzmir Büyükşehir Belediyesi Kent Kitaplığı’ndan olmak üzere, 34 kitabı yayınlanmış. Konstantaniye Haberleri, Tarih ve Toplum, Toplumsal Tarih ve Kebikeç gibi süreli yayınlara çok sayıda yazı yazmış, yazdıklarını da söyleşilerde ve konferanslarda dile getirmiş İlhan Pınar.

İlhan Pınar ile tanışıklığımız, Şair ve Kent Araştırmacısı Cem Seyhun Ünbay’la birlikte Akademi Kemeraltı’nda düzenledikleri “Kemeraltı Söyleşileri”nde başladı. Bugüne kadar konusunda uzman birçok kişiyi konuk ettikleri 20’yi aşkın söyleşi yaptılar. Ve ben de bu söyleşilerden pek çoğuna konuk oldum.

İzmir’i keşfetmeden Akdeniz’e açılırsanız, yüzemezsiniz

İlhan Pınar’a göre “Yaşadıkları şehrin tarihini bilmeyenler, onu sadece tüketir…”

Kentlilerin belleğin peşine düşmek için duyduğu ilgisizlik hep üzmüştür yazarı… “Kentlilerin bu bilgilerden haberi bile yok. İzmir’in belleğine kafa yoran da yok zaten.” diyor haklı olarak.

Ve devam ediyor;

“İzmir’in çok dillendirildiği ve övgüyle söz edildiği zengin tarihinin henüz yazılmadığını söyleyebilirim. Biz henüz bütüncül bir İzmir tarihini sağlıklı olarak yazamamışken, lokal ve mahalle tarihlerini yazmaya başlayan kentlerin çok arkasından gitmekte olmamız üzücü ve yaralayıcıdır.

Örneğin; tünellerle gündeme gelen ve kentin önemli lokasyonlarından olan Damlacık ve Değirmentepe üzerine yazılmış bir cümle dahi bulamazsınız. Ne yazılı olarak, ne de araştırma anlamında 19. yüzyılda yapılan çalışmaların çok gerisindeyiz. Yani demek istediğim 19. yüzyıldan bize kentle ilgili aktarılanların dahi arkasından yetişemiyoruz. Bu kentin tarihi için Avusturyalı Baron Anton Prokeschvon Osten’in, Georg Weber’in, Aristoteles Frontier’in ve diğerlerinin yaptıklarını ve bu kentin belleğine katkılarını algılamadan, ortaya koymadan ve hakkını teslim etmeden pek mesafe alabileceğimiz zannetmiyorum. İzmir’i keşfetmeden Akdeniz’e açılırsanız, yüzemezsiniz! Tarih bilinçtir; kent aidiyettir.
20. Yüzyıl’da kentteki en büyük keşfimiz Agora’dır! O da biliyorsun bir sel felaketi sonrası kendiliğinden olmuştur. 18 ve 19. Yüzyıllarda Stephan Schulz ve GeorgWeber’in bize aktardığı Sütveren Meryem/PanaghiaGalatoussa’yı biz daha geçtiğimiz yıllarda ortaya çıkarabildik…

Elbette yazılan ve okunan bir kent olmadığı çok açıktır. Kentte doğru dürüst bir yayınevinin olmadığı, hasbel kader kentle ilgili basılan 1000 tane kitabın tüketilemediği bir kentin yazılıp okunduğundan söz edebilir miyiz? Kentle ilgili bir bilgi üzerinden tartışma yaparak doğruya erişebileceğiniz bir platform bile yoktur. Kaldı ki, kentin ne doğru dürüst bir envanteri ne de bir arşivi söz konusudur…”

Ona hak vermemek mümkün mü? Peki, kimdir İlhan Pınar?

Biraz da İlhan Pınar

Araştırmacı, yazar, çevirmen, yayıncı İlhan Pınar 28 Haziran 1958 Selçuk doğumlu. İlk (İsmetpaşa İlkokulu), orta (Hürriyet Erkek Ortaokulu) ve lise tahsilini (İzmir Atatürk Lisesi) İzmir’de tamamladıktan sonra Ağustos 1980’de tedavi amacıyla Berlin’e gitti. Burada bir süre makine teknisyeni olarak çalıştı ve çevirmenlik yaptı. Yanı sıra 90’lı yılların hemen başında yayınlamaya başladığı araştırmaların arşivini oluşturmaya başladı. Türkiye’ye döndükten sonra Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi’nde iktisat bölümünü bitirdi.

Özellikle seyyahlar, seyahatnameler ve 16. Yüzyıl’dan itibaren Türklerle ilgili Avrupa’da yayınlanmış kitaplar üzerine araştırmalar yapmaya; İzmir ve Anadolu ilgili Avrupa’da yayınlanmış seyahatname, monografi, seyahat rehberi, araştırma, inceleme, harita, gravür, illüstrasyon toplamaya başladı. Bu konularla ilgili zengin bir kitap, harita ve görsel arşiv oluşturdu.

80’li yılları araştırmayla geçiren Pınar, 90’lı yıllarda bu araştırmaların sonuçlarını yayınlamaya başladı. Bugüne kadar 7’si İzmir Büyükşehir Belediyesi Kent Kitaplığı dizisinden olmak üzere 34 kitabı yayınlandı. Konstantıniyye Haberleri, Tarih ve Toplum, Toplumsal Tarih ve Kebikeç gibi süreli yayınlarda çok sayıda yayınlanmış yazısı bulunmaktadır.

Kilizman Yayıncılık ve Reklamcılık adlı şirketin ve bu şirketin bünyesindeki Kilizman Yayınevi’nin sahibidir.

Yayınlanmış Kitapları ve Çalışmaları:

-5 kitaptan oluşan ve 17. Yüzyıl’dan 20. Yüzyıl’a kadar uzanan “Gezginlerin Gözüyle İzmir” serisi, Akademi Kitabevi, İZMİR

-İsveçli bir kadın yazarın Prenses Mirza Rıza Han Arfa adıyla 1920’li yıllarda yayınladığı ve 8 kadın özelinde İstanbul’u anlattığı “Minareler Şehrinin Kadınları” adlı kitabın çevirisi, Selis Yayınları.

-Tanzimat Dönemi sadrazamlarından Kıbrıslı Mehmet Emin Paşa’nın üvey oğlu Kıbrıslızade Binbaşı Osman Bey’in 1830-80 tarihlerini kapsayan ve 1881 yılında yayınlanan hatıratının çevirisi (115 yıl sonra ilk defa Türkçeye çevrilmiştir), Akademi Kitabevi, İZMİR

-Manisa, Edirne, Kütahya, Ankara, İstanbul, Antalya, Trabzon, Diyarbakır, Konya ve İzmir’den oluşan “19. yy. Anadolu Şehirleri” derlemesi, Akademi Kitabevi, İZMİR

-Yapı Kredi Yayınları’ndan çıkan “Müze Şehir: Diyarbakır” adlı kitaba “Gezginlerin Gözüyle Diyarbakır” adlı bölümle katkıda bulunmuştur.

-Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun İzmir Başkonsolosu Karl von Scherzer’in yayınladığı İzmir’in şimdilik bilinen ilk monografisi “İzmir 1873”ün çevirisi, İBB, 2001 İzmir.

–“Efsanelerdeki İzmir”; 19. yy.daki Eski Smyrna üzerine araştırma ve inceleme. İBB, 2002 İzmir.

–“Hacılar, Seyyahlar, Misyonerler ve İzmir”, Yabancıların Gözüyle Osmanlı Dönemi’nde İzmir: 1608-1918. İBB, 2001 İzmir.

– “İzmir’in Suyolları” (Türkçe-Almanca), İBB, 2011 İzmir.

–“İzmir Yazıları-1”, İBB, 2012 İzmir.

–“Osmanlı Dönemi’nde İzmir’de Alman İzleri” İBB, 2012 İzmir.

Geçtiğimiz ay Tarihi Alsancak Garı’nda neredeyse İzmir’deki tüm STK’ların katıldığı ve amacı sadece “İyilik” olan bir kermes düzenlendi. Bir gün boyunca kermese katılan yüzlerce iyiliksever kuruluş ürettikleri el emeği göz nuru hediyelik eşyaları, yiyecekleri satarak, yılbaşı öncesi ihtiyaç sahibi çocukları giydirmek üzere hayırlı bir iş yaptılar.  

Bunlardan biri de kuşkusuz kermese damgasını vuran ve aralarında benim de yer aldığım ve önderliğini Dr. Özlem Özdemir Yılmaz’ın yaptığı “Yeter ki İyilik Olsun” platformuydu… Gün boyunca “Yeter ki İyilik Olsun” diyerek geldiğimiz Tarihi Alsancak Gar’da önlüğümüzü giyip satışlara başladık.

Nitekim “Bereketli olacak inşallah ve bir fazla çocuğa daha dokunacağız” diyerek başladığımız kermeste gün boyunca üyelerimizin ürettiği ürünlerimizi, çocuklarımız üşümesinler diye giysi alımına destek verecek yüreği güzel insanlara sattık.

Tarihi Alsancak Gar’da düzenlenen yılsonu kermesinde tanıdık bir gruba daha rastladım. “Yaşa Çocuk Derneği” standı da yoğun ilgi gören alanlardan biriydi.

Stantları dolduran yüzlerce dernek, platform kermes boyunca ürünlerini sattı, çocuklar için para kazandı. Herkesin tek bir amacı vardı; çocuklara dokunmak…

Bu nedenle diyorum ki; madem herkesin amacı aynı, o zaman ortak bir çatı altında toplanarak, tek bir yürek, tek bir güç ile hareket etsek daha doğru olmaz mı?

Emeği geçen, çocuklara dokunan herkese şükranlarımla…

Bizim Köfteci Hidayet

Hayır, Türk insanı burgerci değildir. Bilakis biz köfteci bir milletiz. Tabakta köfteyi sek alırız. Bazen de ekmek arası yeriz. O da işte Türk burgeridir. Yani ekmek arası köfte…

Bu kez Tarihi Kemeraltı’nda yaptığımız kutlu gezilerimizin birinde İzmir’de iyi köftenin izine rastladık.

İsmi ile müstesna: Bizim Köfteci Hidayet. Başlangıç noktası ise elbette köfte!

Son yıllarda burger/hamburger öyle bir yüceltildi ki sanırsınız ki Türk insanının milli yemeği bu. Lakin değil. Yok ekmeği olmamış, domates üstte olmalı, marul altta olmalı, sos ekmeğe değmemeli gibi argümanlara maruz kalan burger dükkanları aslında arkaik olanın, yani köftenin önünü perdeleyen ve bu eleştirileri de sırf bu sebepten hak eden yerler.

Oysaki köfte ve köftecilik öyle mi? Köfte kadimdir ve kadim kalacaktır. Köfteyi alırsın, ekmek arasına koyarsın, üstüne de yeşillik ve soğan, olur sana hamburger işte. (Biz ona ekmek arası köfte deriz gerçi; nasıl ve nereden baktığına bağlı sonuçta) İlla Amerika’daki burgerin benzeri olmasına gerek yok…

Gelelim Bizim Köfteci Hidayet’e… İzmir’in gastronomi cenneti Kemeraltı Çarşısı 902.sokakta (Meşhur Hisarönü Söğüşçüsü ile aynı sokak) iddiası önce köfte olan bir et pişiricisi ve alt metinde bir kasaptan söz ediyoruz. Köftesi oldukça sulu ve lezzetli. Şekil olarak oval yuvarlak. Baharatları ağzınıza ilk attığınızda fazla belirgin olmamakla birlikte çiğnedikçe ortaya çıkan retronasal koklamalarla keyif veriyor.

Kapıda sizi işinin erbabı işletme sahibi Murat Öncül karşılıyor çoğunlukla. Sokağından geçerken güler yüzlü esnaflığından, hoş sohbetinden etkilenmemek mümkün değil zaten. Bizim Köfteci Hidayet’te güzel olan bir nokta da köftenizin yanına rakı söyleyebilmeniz. Tarihi çarşı içinde tarihin kendisi olmak için ihtiyacınız olan yegâne şey de bu ikili zaten. Mekanda daha önce de belirttiğimiz gibi sadece köfte yok. Kuru yaşlandırılmış et çeşitleri ve dilerseniz mezelerin her çeşidi, kiremitte yaprak ciğer de var.

Giderseniz bizim sizin için bir tek dileğimiz var; Mutlu olun yeter! Afiyet olsun.

Bu arada İzmir’in gastro merkezi sayılan Kemeraltı’ndaki Bizim Köfteci Hidayet ve köftelerine künye yaptık. Bizim Köfteci Hidayet’e buyurunuz;

İsim: Bizim Köfteci Hidayet
Kuruluş: 2005
Yer: Konak, İzmir
Köfte Stili: Kasap Köfte
Köfte Kıyma Bileşenleri: %100 dana, sulu.
Izgara: Meşe kömürü
Çalışanlar: Sakin. Güler yüzlü. İzmirli.
Ekstra Lezzetler: Malum İzmir’desiniz. Burada Tarihi Kemeraltı çarşısında köftenizin yanına rakınızı söyleyebilirsiniz. Ayrıca mekan bir kasap&et pişirme yeri özelliğine de sahip. “DryAged” dolabı da mevcut olduğu için, dilerseniz köftenizin yanında et çeşitlerinden de deneyebilirsiniz.
Ödeme Yöntemleri: Nakit, kredi kartı ve yemek kartları da geçerli.
Çalışma Saatleri: 10.00 – 23.00
Sonuç: İzmir Kemeraltı Çarşısı’nın tarihi atmosferi içerisinde köfte ihtiyacınızı tam anlamıyla İzmir usulü karşılayabilecek bir lokanta.

Adres: Hisarönü’nde kime sorsanız gösterir.
Tel: 0232 4459055

Ben Esat Erçetingöz, meslektaşlarım Kenan Seven ve Aykut Fırat’la birlikte gerçekleştirdiğimiz “Ustaların Gözünden Doğa” isimli sergimiz sade ve zarif bir törenle açıldı.

Medical Park İzmir’in West Park Qutlet’teki Kültür ve Sanat Galerisi’nde düzenlenen serginin açılışını Medical Park İzmir Hastanesi Baş Hekim Yrd. Dr. Zeki Hozer, Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi Fotoğrafçılık Bölüm Başkanı Doç. Ahmet İmançer, Foto Muhabirleri Derneği Başkanı Rıza Özel, FMD İzmir Şube Başkanı Turan Gültekin, İBB Eşrefpaşa Hastanesi Başhekim Yrd. Dr. Özlem Özdemir Yılmaz, İzmir Valiliği Proje Müdürü Hatice Suna Biga, Norm Sanat Galerisi Sanat Koordinatörleri Gültekin ve Gülperi Yıldız birlikte yaptı.

Kenan Seven, Aykut Fırat ve Ben Esat Erçetingöz, yarım asır önce foto muhabirliği ile başlayan fotoğraf sevdamızı, şu sıralar muhteşem doğayı görüntülemek, bizlerden sonra gelecek nesle doğada yaşanmış bir “AN” bırakmak için sürdüren aynı kuşaktan üç gazeteciyiz. Sevdamız yaklaşık 50 yıl önce Lubitel-2, Yashiha, Pentax gibi üstten bakmalı manuel makinalarla başlamıştı. Aradan geçen yıllarda omuzlarımızı çökerten içi fotoğraf makinası, tele objektifler ve flaşlarla dolu ağır mı ağır çantalarımızla koşuşturup durduk. Bizler sarma filmlerle ölümsüzleştirdiğimiz anları, avuç banyosu ile karanlık odalarda yıkayabilen, basabilen bir kuşaktan geliyoruz.

Gittiğimiz haberlerden koşarak döndüğümüz gazetelerimizde filmlerimizi yıkarken, “Acaba nasıl çıkacak” diye merak ve telaşla bekleyen, karanlık odanın kırmızı ışığında banyo küvetinde yavaş yavaş beliren fotoğraflara şahitlik etmiş fotoğraf sevdalılarıyız.

Ve bir o kadar da şanslıyız ki, artık fotoğrafta günümüz teknolojisi olan dijital fotoğrafçılığı da yaşıyoruz. Artık koca koca çantaları taşımıyoruz sırtımızda. Dijitalin getirdiği hafifliği yaşıyoruz ve yaşatıyoruz ışık dostlarına.

Üçümüz de İzmir Gazeteciler Cemiyeti, Spor Yazarları Derneği, Foto Muhabirleri Dermeği gibi pek çok meslek örgütüne üyeyiz ve bundan da onur duyuyoruz.

Medıcal Park Sağlık, Kültür ve Sanat Merkezi West Park Outlet Zemin Katta açtığımız “DOĞA” Karma Fotoğraf Sergimize galerisini açarak ev sahipliği yapan Medical Park İzmir Hastanesi ve çalışanlarına çok teşekkür ederiz.

Bugüne kadar beni hiçbir etkinliğimde yalnız bırakmayan başta sevgili eşim Alev Erçetingöz olmak üzere, sevgili dostlarım Cem Seyhun Ünbay, Ayşegül İnceoğlu, Vahittin Akkaya, Mümin Sertbaş, Erkan Sevinç, Berna Vatansever, İlker Güneş ve Eşi, Hakan Yiğit, Sezer Altan, Mehmet Yıkılmazsoy, Mehmet Özdoğru, Başak Atilla, Tayyar -Firdevs Kırman, Mehmet Yıldıztekin, Serhan Şarman, Bircan ve İsmail Yörümez, Oktay Özengin de sergimize değer ve onur katan konuklarımız arasındaydı. Bu çok özel günde yanımızda oldukları için çok mutlu olduk.

Sergimiz ay sonuna kadar devam ediyor, sizleri de bekliyoruz.

Instagram: esat_ercetingoz

Türk mutfağının en sevilen lezzetlerinden biri olan kuru fasulyenin tadına doyum olmaz. Etli ya da etsiz fark etmez; bu geleneksel yemeğimizin yanına pirinç veya bulgur pilavı da geldi mi tadına doyum olmaz. Kıymalı, pastırmalı veya sucuklu da yapılabilen kuru fasulyeyi sevmeyen var mı? Peki kuru fasulyenin en iyisini kim yapar? Birinci sırada anneniz, sonrasında ise Tarihi Kemeraltı Çarşısı’nda yarım asırdır hizmet veren KURU FASULYECİ ALİ…

Kemeraltı’nda bir öğle vakti… Salepçioğlu Camii’nin arka sokaklarında bir yerden güzel yemek kokuları geliyor, bizi yavaş yavaş kendine çekiyor. Bu yer salaş ve mütevazı bir mekan. Az sonra muhteşem bir ziyafet sofrasının hazzını, yediğimiz bir tas kuru fasulyede buluyoruz. Bize bu hazzı yaşatan mekanın bir tabelası bile yok.

Onu Kemeraltı’nda herkes Kuru Fasulyeci Ali olarak biliyor. Mesleğe 1968 yılında 1. Sanayi’deki bir esnaf lokantasında çırak olarak başlayan Ali Avcı 64 yaşında.

1979’da Kemeraltı’na gelerek kendi mekanını açmış Ali Usta…Yani tam 51 yıldır

“Kuru Fasulye” pişiriyor. Üstelik yarım asırdır pişirdiği fasulyenin cinsini de hiç değiştirmemiş. Konya Ereğli’den getirdiği çalı fasulyesini pişiriyor etsiz olarak…

Kuru Fasulyeci Ali ara sokaklarda bir köşeye sıkışmış küçücük bir mekan. Topu topu 25 kişilik masası var, özellikle öğle saatlerinde dolup taşıyor. Kemeraltı esnafı telefonla aradıkları mekana boşalınca geliyor. Hava güzel olursa tek avantajı dükkanın önüne attığı ilave masalar oluyor.

Lokantanın tezgahı topu topu 1.5 metrekare… Üzerinde hiç boşalmayan fasulye tenceresi ve Ödemiş Köfte pişirdiği bir de mangal bulunuyor. Unutmadan söyleyeyim Ali Usta Ödemiş Köfteyi menüye yoğun istek nedeniyle sonradan ilave etmiş. Köfte de en az kuru fasulye kadar lezzetli gerçekten.

Kısacası bu mekanda sadece Zeytinyağlı Kuru Fasulye ve Ödemiş Köfte yenebiliyor. Ziyafete gelenlerin menüsü de çoğunlukla az kuru, az pilav ve tek köfte oluyor. Tabii yanında piyazı, cacığı, turşusu da var. Ardından bol tahinli, bol cevizli Kemalpaşa tatlısını sakın unutmayın.

Belki size komik gelecek ama bu mütevazı ama muhteşem ziyafetin faturası ise;

Kuru-Pilav 12 TL, Ödemiş Köfte Porsiyon 17.5 TL, Piyaz 5 TL, Cacık 4 TL ve Kemalpaşa tatlı sadece 5 TL.

Biliyorum, “nerede bu Kuru Fasulyeci Ali” diye soracaksınız;

Adres:  Tarihi Kemeraltı 918 Sokak No. 1 Salepçioğlu Camii Arkası Konak- İZMİR

Dünyanın en büyük zeytin ve zeytinyağı müzesi olarak kabul edilen Kuşadası Davutlar’daki OleaAtrium’ u ziyaret ettim.

Müzeyi özel olarak gezdiren Gamze Gürel Hanımın doyurucu anlatımı ile ziyaretim beklenenden uzun ve keyifli geçti. Bir müzeyi, bir bilenle gezmenin ayrıcalığını yaşadım. OleAtrium, sizi adeta zamanda yolculuğa çıkaran, tarihsel gelişim sürecine göre bilgilendiren, zeytin ve zeytinyağının insan hayatındaki yerini, canlandırmalarla anlatan bir sanayi müzesi. Bu yönüyle, sadece vitrin altında objelerin sergilendiği, yazılarla tarihsel gelişim sürecinin anlatıldığı, ya da tek bir işliğin restore edilerek üretimin tarif edildiği benzerlerinden çok farklı.  Bu nedenle de, dünyanın hem yüzölçümü, hem içerik, hem de koleksiyon zenginliği bakımından en büyük Zeytin ve Zeytinyağı Müzesi…

Zeytinyağının 2500 yıl öncesinden başlayan süreci

Kuşadası’na bağlı Davutlar beldesi yolu üzerindeki Değirmen Restoran girişinde, turizmci Hasan-Gürsel Tonbul çifti tarafından kurulan müzede, zeytinyağının 2500 yıl öncesinden başlayarak erken sanayi dönemine uzanan süreci sergileniyor. Müzede kullanılan obje ve materyallerin % 80’ i Hasan Tonbul’ un birikimi olup, özellikle yakınçağ “erken-sanayi-buharlı” ve “yakın sanayi-elektrikli dönem” bölümlerinde sergilenenlerin bir kısmı proje yapım aşamasında ve donatım sırasında oluşan ihtiyaçlar doğrultusunda aranarak bulunmuş ve müzede sergilenmeye başlamış.

Sergilenen araçların tamamı çalışabilir durumda 

Urla’daki Klazomenai’nin de bir örneğinin bulunduğu 11 ayrı bölümden oluşan müzede,   yüzlerce zeytin üretim aracı sergileniyor. Son derece zengin bir koleksiyona sahip müzenin en büyük özelliği ise; müzede sergilenen üretim araçlarının tamamının çalışabilir durumda olması. Müzede; 2500 yıl öncesinden başlayarak, erken sanayi dönemine uzanan zeytin ve zeytinyağı süreci;  zaman tüneli yolculuğu tadında, özellikle zeytinyağının tarihin bilinebilir dönemlerinde nasıl üretildiğine dair, gerçek ebatlarda ve gerçeğe yakın canlandırmalarla anlatılıyor. Bu amaçla müzede 100 adet cansız figür kullanılmış ve bu figürlerin gerçek hayattaki beden hareketlerinin ifade edilmesine özen gösterilmiş. Bunlara ilave olarak müzede, tarihsel değeri olan objeler de sergilenmekte. Özellikle yağı saklamakta kullanılan Pitoslar (küpler), Nedim Atilla’nın değişiyle, “her biri üzerinde saatlerce süren konuşmalar yapılacak bir tarihsel değere sahip”. Müzenin girişinde, üretim tezgâhları yanında ve özellikle mahzen bölümünde sergilenen dev pitoslar, her biri farklı döneme ait süslemeler içeriyor. Müzenin en değerli parçalarının başında ise, yekpare(tek parça) zeytinyağı ezme taşı ile çiftli mengene geliyor.

İnsanoğlunun zeytinle ilişkisi dönemleriyle sunuluyor

Müzenin ana giriş kapısına doğru ilerlemeye başladığınızda, sağda ve solda zeytini yağ yapmak üzere fabrikaya taşıyan maketler görüyorsunuz. Canlandırma, zeytinin fabrikaya getirilişinden başlıyor. Sonrasında dikkatinizi ilk çeken,  karşınızda duran görkemli ağaç kapı oluyor. Giriş bölümündeki lobi salonunda zeytinin, dünyada yayılmasını gösteren harita göze çarpıyor. Buradan müzenin ilk bölümüne geçiyorsunuz. Orjinali Urla/Klazomenai’ de bulunan İon dönemine ait işliklerin sergilendiği bu bölümden sonra sırasıyla; geçiş /kadim dönem, aydınlatma bölümü, Roma dönemi, Roma Hamamı ve sabun imalatı bölümü, Erken Bizans /Geç Roma dönemi, Toplu sunum, Geç Bizans/Erken Osmanlı dönemi, Erken Sanayi dönemi (buhar ve dizel makineler), Elektrikli dönem (geleneksel taş baskı sulu sistemler), zeytin ve zeytinyağının bilinebilen üretim tarihi süresince kullanılan araç/gereç ve yöntemlerinin sergilendiği bölüm, ziyaretçileri 2500 yıllık bir yolculuğa çıkarıyor.  Son bölümde ise, tarih boyunca zeytin ve zeytinyağına yakınlığı ile bilinen, üzüm ve şarabın üretimi ile ilgili araç/gereç ve yöntemler sergileniyor.

Kısacası gördük ki, insanoğlu zeytini yemiş, yağını önce kandillerle aydınlatmada kullanmış, sonra şeytani duygularına yenik düşüp kaynattığı zeytinyağını kale surlarında düşmana dökerek savunma yapmış,  sonra zeytin prinasını sıkıştırıp mancınıklarla düşmana atarak silah olarak kullanmış. 

Günümüzde ise sağlıklı beslenmenin nimeti. İlaç hammaddesi olarak kullanılıyor pek çok derde şifa oluyor.

Bunları bize bir kez daha öğrettiğin, muhteşem bir sergi ile gösterdiğin için çok teşekkürler OleaAtrium, çok teşekkürler Gamze Gürel Hanım…

Kentin ruhunu ve tarihsel getirilerini en iyi yansıtan yerlerden biri olan Kemeraltı Çarşısı’nın esnaf lokantalarında da İzmir mutfağının vazgeçilmez tatları yaşatılır nesilden nesile…

Bu lokantalardan biri de kuşkusuz Urlalı Hasan Usta’dır.

Elbasan Tavanın en iyi yapıldığı lokantadır İzmir’de…

Biraz aramanız gerek belki bulmak için ama müdavimlerinin yolunu ezbere bildikleri bir lokanta Urlalı Hasan Usta Lokantası. Kemeraltı’nda 865. Sk. 15/A, 35250 Konak/İzmir adresinde yer alan lokanta, 34 yılı aşkın süredir ağırlıyor konuklarını. Urlalı Hasan Usta Lokantası’nın sahibi Urlalı Hasan Durak işlettiği lokantanın mutfağında çalışıyor hala, gözlerinde işinden aldığı haz.

Urlalı Hasan Usta Lokantası’nda sabah saat 5.30’da mutfaktaki tatlı telaşın başladığı saati gösteriyor akreple yelkovan. Bütün yemekler kömürlü taş fırında pişiyor ve hepsi 11.00’de hazır oluyor servise. İzmir mutfağının en gözde yemekleri 25–30 çeşidiyle seçenekler arasında sunuluyor konuklara. Osmanlı ve Ege mutfağından örneklerin yer aldığı mönüde el basan tava, Urla güveci, Urla kavurması, kuzu incik kebabı, ilikli nohut, dana rosto, tas kebabı, güveçte kuru fasulye, mevsiminde etli şevketi bostan olmazsa olmazlar arasında.

“İştah kabartan, çok lezzetli mutfağımız sizleri bekliyor. Eğer hala bizden bir kuzu dolması, bir şevketi bostan, bir beğendili tas kebabı ve bu tarzdaki 36 yıllık tecrübeyle hazırlanan yemeklerimizden tatmadıysanız buyurun bekliyoruz… Sabah erken saatlerde başlayan telaşımız öğle saatlerinde yerini sıcak ve lezzeti tam yerinde yemeklere bırakır… Öğlen yediğiniz yemek, hoş bir sohbete, lezzetle karışık özel bir ana dönüverir…” diyor Urlalı Hasan Durak.

Yöresel lezzetlerin en iyi örneklerinin sunulduğu Urlalı Hasan Usta Lokantası’nda, mis gibi tüten kokular uzaktan seslenir insana. Hummalı bir çalışma başlar sabahın erken saatlerinde burada; tencereler kaynar ve İzmir’in en güzel lezzetleri tezgâhtaki yerini alarak, tercih nedeni olabilmek için kıyasıya bir rekabet içine girerler. Zordur konuklar için de seçim yapmak sunumlar arasında. Ege’ye özgü otlardan yapılan yemekler, İzmir’in vazgeçilmez lezzetleri zeytinyağlılar, Osmanlı’dan günümüze sofraların baş tacı et yemeklerinin her biri insanın iştahını kabartan görsel bir ziyafettir aynı zamanda.

İzmir’in özel lezzetleri bu kadar güzel sunulunca benim gibi müdavimleri de çok oluyor elbette. Lokantanın işletmecisi Hasan Durak, şehir içi semtlerden özel olarak lokantalarına gelenler olduğu kadar, devlet büyükleri ve sanat dünyasının ünlü isimlerinin de kenti ziyaretlerinde, İzmir’e özgü tatlar için lokantalarına geldiklerini belirtiyor. Lokantanın başlıca müşterileri arasında mutfak kültürlerimizin çok benzediği Yunanistan’ın adalarından gelen yabancı turistler de bulunuyor.

Mesleğim gereği yurt içi ve yurt dışında yüzlerce otelde konaklama yaptım bugüne kadar. Kaldığım otelin güzelliği, yattığım odanın rahatlığı kadar restoranlarındaki yemek kalitesi de hep önemli oldu benim için. Yurt dışında zaten oda kahvaltı hizmet aldığım için çok da önemsemiyorum yemeği. Canım nerde isterse orada yiyorum. Ama yurtiçinde kaldığım otellerin neredeyse tümünde sadece bizim ülkemize has “açık büfe” denen bir olay var. Yani otelde yiyip içiyorsunuz çoğunlukla. İşte bu nedenle büfelerinde sunulan yemeklerin çok önemi var. Ve ne yazık ki özellikle yaz aylarında sayfiye  otellerinin pek çoğunda açık büfe yemekler “uydur kaydır” oluyor ve benim gibi bir gurme çoğunlukla sofradan aç kalkıyor….

Biri hariç; Özdere Grand Efe Otel…

1200 Konuğa her gün çeşit çeşit lezzet

Sevgili dostum Ayşegül İnceoğlu’nun sahibi olduğu otel 1991 yılından beri kesintisiz hizmet veriyor. Şu an 400 oda ve 1200 kişilik kapasiteye sahip. Yaz döneminde yer bulmak eğer önceden rezervasyon yaptırmadıysanız neredeyse imkansız. Ama bu yoğun ilginin sebebi sadece otelin güzelliği değil, açık büfesinde sunduğu yemeklerin çeşidi ve kalitesi.

Sabah, öğle ve akşam açık büfe konseptiyle çalışıyor. Her gün 25 çeşit yemek, 35 çeşit meze, aralarında Ege olarının da yer aldığı 30 çeşit salata, onlarca çeşit zeytinyağlı, bahçesinde yetişen leziz meyveler ve 20 çeşitten oluşan muhteşem bir tatlı büfesi.

Bu kadar da değil. Diyelim ki açık büfede sunulan yemeklerden yemek istemediniz, o zaman özel pide fırınında kıymalı, kıymalı yumurtalı, otlu, 3 peynirli, mantarlı pideler var. O da yetmedi; tantuni var, çiğ köfte var, etli nohut, pastırmalı kuru fasulye, karışık dolma,etli yaprak sarma, tandır, fırın köfte gibi pek çok ev yemeği var. Mübarek, esnaf lokantası sanki. Büfede herkese, her damağa uygun seçenek mevcut.

Dahası mı? Öğle arası ve ikindide de plaj ve kafelerde sunulan hot dog, makarna, patates kızartması, pizza, pide, tatlı-tuzlu kurabiyeler, pasta ve kekler de var. Kısacası burada aç kalmanız mümkün değil.

Ödüllü şef Bahattin Adsız ve  45 kişilik ekibi

Ben çaktırmadan arkaya dolanıp mutfağını da gezdim, hijyen ve teknoloji hat safhada. 45 kişilik mutfak kadrosunu yıllardır ödüllü şef Bahattin Adsız yönetiyor. Yaz aylarında bu ekip turizm otelcilik okullarında gelen stajyer takviyesi ile 60-65’e ulaşıyor.

Bahattin Şef başarılı bir aşçı olmanın yanı sıra karpuz ve kabak oyma sanatının da ödüllü ustalarından. Büfesini süsleyen özellikle Atatürk konulu karpuz oymaları yerli ve yabancı turistlerin büyük ilgisini çekiyor.

Tabii bu başarıda, mutfağa sadece denetim için de de olsa giren bir kadın elini, yani Ayşegül İnceoğlu’nu unutmamak gerek.

Bir gün yolunuz düşerse ve eğer bu yazımı okuduysanız, Özdere Grand Efe Otel’in açık büfesini görünce asla abartmadığımı göreceksiniz.

Size iyi tatiller ve afiyet olsun….