Biz bir heves “Sanata Evet” kapsamında konser vermek üzere Akhisar’a binbir zorluk aşarak giderken, konservatuvarda iki küçük yeteneğin, heyecan içinde dizleri birbirine vururken, kültür merkezinin kapısı önünde bizi patlamış mısır kokusu karşıladı. “Acaba sinemaya mı geldik” diye düşünürken,  yörenin ileri gelenlerinin “popcorn” yiyen çocukları ile izlediğimiz konser sonrası, TOBAV olarak önemli görevlerimizden birinin canlı performansa gösterilmesi gereken hassasiyetin nedenlerinin, ivedilikle anlatılması olduğuna karar vermiştim. Yönetim Kurulu ile paylaştığımda, herkesin bundan muzdarip olduğunu görmek anlatılmaz bir histi ve birbirimizi yüreklendirdik.

Hani “biz sanata hayır mı diyoruz” diyenler var ya, eksik olmasınlar, sormak gerekiyor; “Herkes evet diyorsa neden böyleyiz?”

Cumhuriyet kazanımı olan “Sanata Saygı” tam gelişip alana yayılırken ne oldu ki bize?

Ne oldu da konsere cep telefonumuzu kapatmadan girip,

pet şişeyi çıtırdatmaktan çekinmeyip,

konser esnasında salona geç girip,

bir de fırsat bu fırsat diyerek en öndeki boş yere salına salına yürüdükten sonra,

canlı yayınlanmak üzere konserimiz kayda alınırken, program sarmadı diye canımız istediği anda yerimizden kalkıp, salına salına kapıyı çarpıp dışarı çıkıyoruz?

Soruyorum, ne oldu bize?

Canımız isteyince istediğimiz yerde alkışlamayı çok da umursamadan yapabiliyoruz. Şekilsel zarafetimizi sorgulayamıyorum bile; onlar genç, ne dilerse giyerler… Sözüm meclisten dışarı -hele ki MEGAPLUS okurları için- ama itiraf edin hiç mi rahatsız olmadınız müziğin ritmine kapılmışken, konserin ortasında, geç kalmış, bulduğu ilk yere oturması gerekirken, dizlerinize sürte sürte ille de yerime oturacağım diyen birileri olmadı mı hayatınızda?

Belki de onlara uygun bir anı yakalayıp şöyle demelisiniz; “Yerinize oturmak için konser arasını ya da yeriniz çok kolayda ise alkış arasını bekleseydiniz keşke. Ha, içeri girmek için eğer geç kaldı iseniz, kesinlikle alkışı beklemeliydiniz; size daha çok yakışırdı.”

Peki izlediğiniz bir tiyatro oyununda bazen sahnede sergilenenden kopup yüzleri ekran ışığından aydınlanan o tuhaf tiplere gözünüzün takıldığı olmadı mı hiç?

Ben en çok neye rastlıyorum bu ara biliyor musunuz? Yaptığı canlı yayını, kayıttan tekrar izleyenlere… Hani ne demek gerekir bilemiyorum, sahnede bir önceki çaldığı partiye eşlik eden sıradan biri var nasılsa…  Artık cep telefonunu açık unutma vakalarından hiç bahsetmeyeceğim. Yıllar önce büyük bir konserde, sevgili Gürer Aykal, çalan cep telefonu yüzünden orkestrayı durdurmuş, çok da yerinde bir konuşma yapmıştı tüm zarifliği ile…

Söylemeden edemeyeceğim bir anım da Genco Erkal’dan; flaşlı çekim yapan zatlar için oyunu bir anda durdurmuş, hepimizi şok eden hayata dair bir iki replikten sonra oyuna kaldığı yerden devam etmişti büyük sanatçı. Ama reva mıydı bu yıllardır seyircisine itinayla davranan kıymetli sanat insanına? Mecbur mu bunu çekmeye? Hem de bu yüzyılda? Pes demiştim o gün!

Bu satırları okurken aklınıza niceleri geliyor değil mi? Siz de anlatın, anlatmalısınız… “Sanata Evet” demen bir anlamı da bu davranış biçimlerinden rahatsız olmak işte. Yavrularımızı biraz estetik kurallara göre yetiştirmek. Keşke gösteri salonları olan o pahallı okullar en azından bir çeyrek kuyruklu bir piyano alıp, klasik müzik dinletileri pratikle bu kuralları yaşama katsalar, sıkmadan, bunaltmadan farkındalık yaratsalar. TOBAV bu konserleri gönüllü olarak düzenlemeye hazır. Keşke her öğretmen hangi branştan olursa olsun bir iki kelimeyle değinse bu konulara. Keşke sanat hepimizin derdi olsa. Kırmadan, üzmeden, hissettirmeden uyarsak ihtiyaç sahiplerini, gülümseyerek hatırlatsak değerleri…

Yine, çok güzel hayaller kurdum. Dünya griden renklendi düşlerimde. Olsun, olanaksız değil hiç bir şey. Yılgınlık olmaz Cumhuriyet Kadını’nda. 96’dan gün aldıysak nice yüzyıllarda yaşayacak tüm çabalar. Hiçbir şey boşuna değil.

Sanata Evet, Yaşasın Cumhuriyet!

Telefonun karşı ucunda bir çift yaşlı göz… Gece saat 23 suları… Evden nasıl çıktığımı bilemeden, hanın önüne geldiğim o süreç; ne ile karşılaşabileceğimi bilemediğim, hayatımın gözlerimin önünden geçtiği, kendimi sakinleştirmek için iç sesimle devamlı konuştuğum, aynı zamanda hatırlamadığım bir zaman dilimi… Uzun bir bekleyiş ve karanlıkta bir polis eşliğinde ağır bir is ve yanık kokusu içinde kocaman bir 10 yılı küllerin içinden görebilme savaşı… Çok ağır ve duygularımı ifade edebilmekte zorlandığım, haber gibi veremediğim, boğazımı düğüm düğüm eden bir paylaşım bu. Kardıçalı benim için o kadar çok şey ki… Orada olma sebeplerim öyle geçerli ki, Hayal Atölyem, resimlerim ve çocuklarımla harmanladığım bir yaşam biçimi… Düşler kumpanyası 2. katın o eski taşlarında minik ayakların sesleriyle form buldu onca yılda… Her bir çocuk, kalbini hikâyesini bıraktı bana… Nasıl kıymetli bir hazineyi barındırıyor o dört duvar… Lütfen diyorum içimden, lütfen… Zihnimde merdivenlerden iniyorum bir çırpıda, kalbim daha hızlı atıyor şimdi… Çocuğumla büyüdüğüm, notalarıyla, tınılarıyla yoğrulduğum Tobav… Orası hayatım…

İnsanlar geliyor geçiyor, biz şekilleniyoruz, gülüyor insanlar, dost oluyoruz. Geçiyor sahneler gözümün önünden. Duvarlarını boyuyorum, çocuklarla koridorda oynuyorum, bir anne boynuma sarılıyor bazen… Bir gencin başarısında tokuşuyor kadehlerimiz, insanlar geliyor geçiyor, koşuyoruz felsefenin sokaklarında, kalıyoruz bazen bir resmin karşısında, kimi zaman mavinin sorunlarına batıyoruz ressamın dalgın bakışlarında. Bazen insanlar geliyor hanın hikâyesini yazmaya, kendi serüveni içinde kırmızı saçlı piercingli kız hanın çiçeklerini suluyor, objektifin içine nasıl yerleştireceğini bilemiyor bir fotoğrafçı bunca tarihe mühürlenmiş güzelliği. Şan öğrenmeye hevesli bir gencin çığlığı ile irkiliyor, kenar odada kalmış yaşlı bir esnaf… Gülümsüyor, tekrar uykusuna dalıyor, iyi geliyor çok tercihi olmasa da bir aryantik, yeni yay çekmeye başlayan bir öğrencinin meşakkatli tınılarına karışıyor kelimeleri bir yazarın, baterinin sesi bazen avluda birinin isyanına sebep oluyor. Çocuk korosu aşağıda tarihi Metin Oktay kahvesinde kâğıt oynayanların alıştığı bir fon müziği… Küçücük bedenler, nefes nefese tırmanıyor piyano dersine… O dik merdivenlerde, mandolini elinde kararlı yürüyor 70 yaşında emekli bir müzisyen… Sokak çalgıcılarının provaları dans ettiriyor resim dosyalı gençleri, sineklerin bile havada farklı bir ritmi var burada… Koridorda tango yapanlara çarpmayın sakın! İçimden konuşuyorum karanlık merdivenleri tırmanırken… O kadar sıcak ki… Evet, kötü bir şeyler olmuş. Bateri odası… Kapısı bile yok! Piyanolar!!! Şimdi simsiyah bir tavana bakıp duvarların yaralarını nasıl sararım diye düşünüyorum… Şimdi sadece çatlaklar yok ki renkli yamalar yapayım… Yanıklar var… Olsun diyorum, neler atlattı… Hiç bir ressamın eserine, is değmemesi nasıl bir mucizedir? O tarihi kapılar nasıl da siper etmiş kendini alevlere… Çok şükür diyorum, ona hiç de iyi davranmamamıza rağmen, bırakmadı bizi… Yanan Kardıçalı değil, hayatımdı sanki…

Çocuk eğitiminde “sanat” fark yaratır. Çocuğun bu sayede nasıl evrildiğine sabır isteyen bir zaman içinde, yüzünüzde huzurlu bir gülümseme ile tanık olursunuz. Ancak bu gelişim, en kıymetli varlığınızı doğru bir alan ve eğitim ortamı bırakmanız ve onu neden sanat eğitimine yönlendirdiğinizi kendinizce doğru açıklamanızla doğrudan bağlantılıdır.

Neden sanatla uğraşmalı çocuklarımız? Bizler neden “sanata evet” gibi bir söylemle farkındalık yaratmaya uğraşıyoruz? Bu cümlenin alt metnini hiç düşündük mü? Kimse sanata hayır demiyor, doğru ama neden “evet” dediğimizi bir cümleyle kendimize ifade edebiliyor muyuz? İşte, çocuklarımızın gözlerinin içine bakarak bu cümleyi kurabilmek, tüm döngünün başlangıcı…

Hiçbir çocuk geçmişte ebeveynleri enstrüman çalamadığı için piyanonun başında sıkıcı saatler geçirmemeli. Siz hayatınızda bir klasik müzik konserine gitmemişseniz ya da arabanızda bu ve benzeri müzikleri hiç dinlemiyorsanız onun kendiliğinden çok sesli müziğe aşina olmasını mı bekliyorsunuz?

Tüm arkadaşları pek çok kursa gidiyor diye bale kursunda olmamalı; bir kez sizinle beraber  Billy  Eliot’ı  ya da Ballerina’yı seyretmiş olmalı sizinle…

Herşey çocuğunuzla geçirdiğiniz nitelikli zaman ve keyifli saatlerde saklı. Yani sizin hayatın anlarını farketme ve anda kalma, anı estetize etme becerinizde gizli. Şöyle bir düşündüğümde, gözümün önünden en az yapılabilecek 5-6 faaliyet kayıp gitti bile…

Halbuki bilir misiniz, bütün çocuklar sanatçı doğar ve en güzel resimleri de onlar yapar, bilir… “Sorun ne kadar sanatçı kalacaklarıdır” der Picasso… Yani her şey önce sizin ne kadar doğru baktığınızla ilgilidir.

Çocuğun uğraş verdiği iş, sizin çok da önemsemediğiniz, “aman eğlensin, boş kalmasın” dediğiniz bir şeyse inanın bu sadece vakit kaybı… Size yaşanmış bir anektot:  TOBAV’da bir yıl sonu gösterisi, enstrüman piyano. Tüm çocuklar çok heyecanlı, sahnenin ve salonun düzeni için teftişteyim. Baktım ön sırada bir anne, kucağında en fazla altı aylık bir bebek; annesi tarafından ablasını izlemek için getirilmiş. Yanına gidip kibarca, bebeğin çok küçük olduğunu, bu anla ilgili bir şey kalmayacağını, ancak ağlarsa o canlı performans sırasında ablası için kötü bir anı olacağını, bu yüzden en arkada oturmaları ve gerektiğinde en kısa yoldan dışarı çıkabileceklerini, aslında bu yaşta bir bebeğin konsere getirilmemesi gerektiğini anlattım. Yanlarında oturan baba çok sinirlendi… Kim olduğumu  sordu ve bunun çok önemli bir şey olmadığını söyledi. Ayrıntıları aktarmayacağım ama kısaca şöyle cevap verdim: “Buradaki tek çocuk sizin kızınız değil. Ayrıca buradaki küçük yürekler bizim için çok önemli.” Gerisini sizin tamamlamanızı istiyorum.

O gün çocuğunun konseri biten veli ne yazık ki bir diğeri sahnedeyken çocuklarını alıp gitme becerisini de gösterdi. Bu olaydan sonra pek çok önlem aldık. Ama ne kadar başarabiliyoruz önümüzdeki ebeveyn setini aşarak, “müzik birbirimizi dinlemeyi öğrenmek içindir” diyerek çocuklara dokunabilmeyi… İşte onu zamana bıraktık. Yorulmadan çalışmayı da hedef edindik.

Sevgili dostlar; bugün sözüm meclisten dışarı. Bir kusurum olduysa affola… Sevgi, barış sizinle olsun… Sanatla kalın.

Hiç duydunuz mu adını; TOBAV Mandolin Orkestrası…

Sayfalar dolusu yazabiliriz. Bir “Cumhuriyet  Sevdası” desek belki bir fikir uyanabilir zihinlerde.

Mandolin, çocukların çalarken şarkı da söyleyebildiği bir enstrümandır. Çok seslilik ve Batı müziği ile tanışmanın kolay yoludur… Köy enstitüleriyle birlikte kurulan romantik tınılı bir rüyadır.

Sanıldığının aksine bu kıymetli kurumlar, sadece mandolini dayatmamıştır. Saz da çalınır, mandolin de buralarda, daha birçok enstrümanda… Sadece istenmiştir ki batı müziğine de, çok sesliliğe de geçilebilsin, bir seçenek olsun.  İki  enstrüman bir arada güzel bir sentez ortaya çıksın, çocuklar çok yönlü bakabilsinler yaşama. Var olan kültür eğitimle harmanlansın. Ama algı yönetimleri pek çok kişinin aklında, öyle yanlış yargılara sebeptir ki.

“Neyse” deyip geçsek de susmuyor ki  içimizdeki Cumhuriyet Sevdası… Çocuklar mandolin de çalabilsinler, kahkahalarla şarkı söyleyebilsinler istiyoruz. Bunun için kuruldu TOBAV MANDOLİN ORKESTRASI. İZDOB Solist Sanatçısı, üyemiz Hüseyin Genç ‘in bütün gönüllülüğüyle yaptığı önderliği ve koordinatörlüğü ile… Kendisine minnettarız. Neredeyse  Türkiye’nin en büyük mandolin orkestrası olma yolundalar. Hatta öyle mükemmele doğru gidiyor ki, içinden, sevgili Gürer Aykal’ın onursal şefliğinde, TOBAV GENÇ kapsamında, bir oda orkestrasını kucaklayacak olmanın heyecanı içindeyiz. Konserden konsere, festivalden festivale koşarak anlatacağız bu güzel masalı herkese… Ama en büyük  hayalimiz şu; Gençler katılsın aramıza. Birleşe birleşe büyüyelim. Çocuklar özensin bize, güle oynaya, çala, söyleye yaşama katılalım.

Haydi!

Evin bir köşesinde, çocukluğunuzdan kalan mandolin size mi bakıyor?  Onu alın gelin.

Hep bir enstrüman mı çalmak istediniz? Haydi bize katılın.

Müzik öğretmeni misiniz? Lütfen gelin.

Müzik yolunda bir nefer, bir öğrenci misiniz? Size çok ihtiyacımız var.

Haydi!

TOBAV ‘da masamın başında çalışırken, kapı çalar; güzel gönlü, gözlerinde parıldayan yetenekli, istekli bir genç gelir. Başıyla hafifçe beni selamlar, sessiz bir sözleşme ile yüzümdeki gülümsemenin doğrultusunda nereden anahtarı alacağını bilir. Usulca girdiği odadaki piyanoda ışıldarken, güvendedir. Varsın piyano alacak parası olmasın, evinde müzik aşkı için olanaklar bulunmasın, burası var, gerçek ve karşılıksız…

Benim halim ise melodilerden memnun, yüzümde kocaman bir huzurla, keyfim yerindedir. “İşte bu yüzden buradayım “diye mırıldanırken bulurum kendimi… Çünkü her daim insanların “Neden TOBAV’dasın?” sorusuyla muhatabım. İnsan neden karşılıksız bir şey yapmak ister sorusu sancıdır kafalarda. Bir çıkarım olduğunu ispatlayabilseler, rahat edecekler. Hep birlikte derin bir nefes alacaklar. O zaman kendilerini sorgulamaya gerek kalmayacak…

Hayatta karşılığının parayla ödenemeyeceği şeylerin olduğunu bilmek rahatsızlık yaratır çoğu kez. Halbuki bir gence destek olmanın, iyi bir şeye aracı ya da sebep olmanın hiçbir karşılığı yok. Sadece hissedebilirsen dünyalar senin olur! Senin için bir anlamı varsa melekler gibi uyuyabilir, kuşlar gibi uçabilirsin. Tarifsizdir. Alışkanlık yaratır. Yaşam biçimi olur. Mutlu olmanın yoludur.

İşte bu duygular çoğalsın diye yola çıktık. Bir piyano daha alalım dedik ama bu seferki bir konser piyanosu olsun istedik. Niyetimiz daha güzel paylaşımlarla sanatçı gençlere, genç yeteneklere faydalı olmak. “Bir tuş da senden olsun… Bir tuşa kalbin konsun” dedik, hayal ettiğimiz piyanonun tuşlarını satışa çıkararak düşlerimize kavuşmak istedik. Bunu yaparken, bir konserle taçlanalım dedik. İşte bu heyecanla 23 Mayıs Perşembe akşamı Ahmet Adnan Saygun Konser Salonu’nda Tamer Levent, Burçin Büke, Özlem Çabuk, Tolga Bilgin, Bora Peynirci ve Ozan Muslu ile hem “Sanata Evet” diyerek söyleştik, hem de caz müziği ile eğlendik. “Sanata Evet, Bir Başka Davet, SöyleşiJazz Konseri enfes bir başlangıç oldu. Bir piyano alabildik mi? Hayır. Ama sesimizi duyurduk.

Konserlerimiz tuşların tümünü satıp bir piyano alana dek devam edecek. Her şey yetenekli çocukların, gençlerin yüzündeki gülümseme için…

Sevgilerimle…