“Olması gerekenleri değil çoğunlukla inandığım şeyleri yaptım. Öyle de devam edeceğim.” Armağan PORTAKAL

Dört sezondur Türkiye’de izleyicisi sadece kadınlar olan tek kadın stand up programını yapan kişi olarak, harikulade kadınlarla daha da yakından tanışma fırsatı buldum. Bu özel kişileri MegaPlus sayfalarına taşımak ise paylaşmanın keyfi bence. Biz bize konuşup birbirimize nefes ve ışık olalım.

İlk konuğum Armağan Portakal. Kişisel web sayfasındaki “Hakkımızda” bölümünde yer alan açıklamada “Olması gerekenleri değil çoğunlukla inandığım şeyleri yaptım. Öyle de devam edeceğim.” notuyla kendisini tanıtan bir kadın O. 1992 yılında başladığı kurumsal hayatı, kendi deyimiyle “omzunda apoletlerle süslü bir balıkken” bırakıp kendi okyanusuna doğru kulaç atmaya başladı. Torlak Çiftliği’nin kurucusu, şu anda dördüncü baskıyı yapan “Doğma Yavrum Dünya Çok Kalabalık” kitabının yazarı, sosyal sorumluluk projelerinin prensesi, dünün beyaz yakası bugünün çiftçisi, yazan, fotoğraf çeken, çalışkan, ilkeli ve özgür ruhlu Armağan Portakal.

Senin için “o biraz sert” diyorlar, doğru mu bu? 

(Gülüyor) Net ve dobrayımdır. Bu sert diye yorumlanabilir belki, bilemiyorum. Fazla kibarlık yüzünden lafı dolandırmak yorar beni. Zamanı da kaybettirir. Net olmak iyidir.

Aslında mühendissin ama sözcüklerin de aritmetiğini doğru yapan bir kişiliksin. Sözel ve sayısal zekayı aynı anda çalıştırabilmek sana neler kazandırdı?

İkisini aynı anda çalıştırdığıma dair bir tespit yok ama sözlerin için teşekkür ederim. Aslında bu konuda yetenek sensin. Mühendislik okudum, mesleğimi yapmadım ama iş hayatımda mühendislik formasyonundan çok fazla yararlandım. Durumları analiz edebilmemi, hızlı karar alabilmemi sağladı. Kariyerim pazarlama olunca ikisi birleşti. Ortaya iyi bir karma çıktı denebilir.

İstanbul’dan sonra İzmir, hatta Seferihisar’da yaşamayı seçmek sana neler kattı? Ve elbette yoksun kaldıkların da olmuştur? Bunlardan nasıl etkilendin?

Aslında önce İzmir (Bostanlı), sonra Sığacık geçmişimiz var. Sadece iki bakkal ve bir eczanesi varken, henüz ismi bilinmiyorken Sığacık’ta yaşadık biz. Evimizi oraya taşıdık 2004 – 2006 senelerini orada geçirdik. Sonra İstanbul ve ardından yine İzmir oldu. Sakin ortamları seviyoruz ailece. Kalabalık, popüler, ultralüks yerine tabiata yakın tercihlerimiz oldu. Şu anda bir ayağım İstanbul’da. İşim nedeniyle Seferihisar’da uzun dönemler kalıyorum. Ağaçlarıma yakın, toprağımın başında olmam gerekiyor. Yoksunluk hissetmiyorum. İnsan seçimleriyle yaşıyor. Hedeflerine doğru yürüyor. Yani, zaten hayatını doldurmuş oluyor.

Uzun süre iletişimci olarak çalıştın ve önemli markaları yönettin. Bu deneyimden Torlak Çiftliği’ni kurarken yararlandın mı? Yani terzi kendi söküğünü dikebiliyor mu?

İş hayatım 1992 yılında başladı. Haliyle deneyim yüküm var. Ve ben öğrendiklerimi kullanmak yerine sadeleşmeyi seçtim. Mesleki tecrübelerim yanında çok önemli bir aydınlanma yaşadım. Bir kaç yanılmadan sonra tabiatı merkeze koydum. Ve adımlarımı onun hızında atmaya gayret ettim. Önden koşmadım. Toprağın ritmi diye vurguladığım kavram aslında oldukça yalındır. Tabiata rağmen, insani egolarla kararlar alıp uygulamak istediğim ilk zamanlar başarı elde edemedim. Bizim sayılar ve tarihlerle olan netlik ayarlarımız, tabiat kurallarına yenildi. Böyle olunca, iletişimde de toprağın ritmi benim kılavuzum oldu. 

Olanı ve yaptığımızı paylaşırım sosyal medyada. Web sitesinde ürünlere dair aşamaları bilgilendiririm. Vaatlere boğmam ve ikna etmeye çalışmam. Gerçeği gösterir, kararı müşterimizin sağduyusuna bırakırım. Emeğimizin değerini bilen müşterilerimize buradan teşekkür ediyorum.

Zaman zaman ekrandan da gördüğümüz üzere değer bilen bir adamın eşisin. Ama ev hali başka olur hesabına soruyorum; Fatih Portakal’ın eşi olmak zor mu?

Hem değer bilen, hem nazik, hem özgürlükçü, değerli bir insandır Fatih. O’nunla yaşamak keyiftir, aydınlanmadır, ferah bir nefestir, kadının yüceltilmesidir. 

Tam bir sosyal medya yaramazı gibi yaşıyorsun. Değer verdiğin her şeyi sosyal medyanda hikaye ediyor ya da ileti haline getiriyorsun. Sosyal medyanın zararlarından kendini nasıl koruyorsun?

Benim düsturum “paylaşmak için mükemmel olmayı bekleme”dir. Ayrıca emek ve alın terine çok değer veririm. Hassasiyetim var. Dolayısıyla, emek verilmiş, alın teri dökülmüş, samimiyetine inandığım, sevdiğim, beğendiğim şeyleri, yerleri ben gördüm başkaları da görsün isterim. Hayatımın detaylarını çok açmam aslında. Özel hayatım özel kalıyor. Rahatsız eden takipçileri de engelleme hakkımız hepimizin var neticede.

Torlak çiftliği günümüz beyaz yaka kadını için aslında bir Külkedisi hikayesi. Yani herkesin yaşamak isteyebileceği bir değişim. Gerçekleştirdiğin bu projeyi nasıl koruyorsun?

Çok yalın bir hikayemiz var. Aldığımız arazideki ağaçların hürmetine, üreten bir yer olsun hayaliyle işe koyulduk. Basit düşündük. Önce aile olarak kendimiz sağlıklı beslenelim, sağlıklı yaşayalım istedik. Çocukluğumuzun tatlarına özlemle, en iyi bildiğimiz, az sayıda ürünle başladık. Hala öyle devam ediyoruz. Büyümek, makineleşmek hedefim yok. Seri üretim yapmayacağım. Özlediğimiz tatları el emeğimizle yapmaya devam edeceğiz. Az ürün, her birinden az miktarda. Ufak ama temiz, aile işi ama ciddi. Çünkü, toprak ve yaptığımız iş ciddiyet ve sorumluluk gerektiriyor. Üretim yaparken hiç konuşmayız. İlgimizi dağıtacak unsurlardan hoşlanmam. İşte şimdi ilk soruna gelecek olursak, iş yaparken sert ve ciddi olurum. Kuralları baştan koyarız, sapmaları önlemeye çalışırız.

Burası öncelikle yaşam yerimiz olduğu için çiftlik ziyarete açık değil. Böyle bir hizmet var olandan başka ekstra kadro ve zaman gerektirir. Bunu istemiyorum. Biz ağaçlarımıza, toprağımıza zaman ayıralım, ürünlerimizi sakin kafayla yapalım istiyorum. Koşmak istemiyorum. Sakin yürümek istiyorum toprağın ritminde.

Ürünlerimizle ilgili duyuruları instagram.com/torlakciftligi sayfamızdan yapıyoruz. www.torlakciftligi.com sayfamızda her ürünün hikayesini bulabilirsiniz. Sipariş verebilirsiniz. Anlaşmalı kargo firmasıyla adresinizde paketinizi teslim alabilirsiniz. Satışlarımız çiftlikten olmuyor. 

Kadınlar kadınlarla beraber çalışamaz fikrine inat, senin çevrende hep üretken ve kendini gerçekleştirmeyi ilke edinmiş kadınlar var. Olabiliyormuş değil mi?

Olmaz mı? Üreten, emek harcayan insanlar çok değerli gözümde. İnsan birbirini çekiyor. Gerçekten düşünüyorum böyle insanlarla çevriliyim ne mutlu. Diğerleri eleniyor zaten konuşacak ortak fazla bir şey bulamıyorsunuz zaman içinde. Bunlardan bir tanesi de sensin sevgili Benan. Çiftliğimizde seninle gerçekleştirdiğimiz “Yaşam Elekleri” projesi inanılmaz güzel geçiyor, yorumlar fevkalade ve sonunda açacağımız sosyal sorumluluk yararına sergiyle ruhlarımız şimdiden doygun. 

Mutfağı pek de sevmezken “anne lezzetleri” mottolu üretim yapan bir kadınsın. Evin hangi işleri seni cezp eder?

Mutfağa girince kapana kısılmış gibi oluyorum. Yemek yapmayı biliyorum ama ben dışarı işleri yapmalıyım. Torlak Çiftliği çekirdek ekibimizin önemli üyesi ablam Nurdan Toper’dir. O çok sever yemek yapmayı, yeni tarifler geliştirmeyi. Ege Sofrası uzmanıdır. O olmasa çocukluğumuzun tatlarına ulaşmamız kolay olmazdı. Aile içinde de bu sohbetler yapılır, şöyle derim “siz iyi yemek yapabilirsiniz ama dünya sizin yemeklerinizi benim fotoğraf  ve videolarım sayesinde öğreniyor”. Şaka bir yana yemek her kültürde çok önemli bir unsur. İnsanları buluşturan, kavuşturan, konuşturan, birleştiren, uzlaştıran başlı başına güç. 

Armağan ne giyer? Giyinmek için neleri ve nereden seçer?

Sade, rahat kıyafetleri seçerim. Sevdiğim bir şey varsa başka renklerini de alırım. Sentetik kumaşlardan kaçarım. Keten, ipek, koton güzeldir. Outdoor kıyafetlerde Northface ve Columbia hiç yanıltmaz beni. Yargıcı, günlükler için favori mağazam. İnsan içine çıkarken diye tabir ettiğimiz kıyafetler de Maxmara ve Beymen tercih ederim. Diğer yandan kumaşı, dokusu, kalitesi, rahatlığı, kıyafeti, geceliği derken ile Tchibo gönlümü çoktan kazandı. Aynı zamanda lokal ufak butiklere bayılırım. Doğal kumaşlar, güzel dokular, renkler, özgün tasarımlar ile şahane sahipleri vardır. Sığacık’ta ablam Asuman Toper’in takıları Nefes Takı ve Ezgi Otantik ile Yelki’deki Lilla Maria çok sevdiğim, vazgeçilmez isimlerinden birkaçı.

Bir açılış ya da ödül gecesine Armağan Portakal nasıl hazırlanır?

Saçımı kendim yaparım. Doğal kıvırcık dalgalı. Sağ tarafıma gül tokamı takarım yeter. Kıyafetim rahattır, yürürken, otururken rahat edeceğim giysiler önemli. Özetle rahat, şık, elegant seçimler hoşuma gidiyor.

Bu röportajı hazırlayan kişi olsaydın Armağan Portakal’ın hangi soruyu cevaplamasını isterdin? Sorup cevaplar mısın?

Sorum: Doğma Yavrum Dünya Çok Kalabalık kitabın hakkında değerlendirme yapar mısın?

Cevabım: Öykü dalında ilk kitabım. İlk bölümde çocukluğa dair güzel günler var. İkinci bölümde ise bugünün acıtan gerçekleri. Kitabım yayınlandıktan sonra içimdeki huzur somutlaştı, elle tutulur hale geldi. 4.baskısını yaptı. Roman seven okurların önemli ilgisini aldı diyebilirim. Yayınevim Doğan Kitap’taki arkadaşlar da aynısını söylüyor. Öykü, güçlü bir edebiyat türü. Öykü yazmayı seviyorum. İleride “öykücü” olarak anılmak isterim. Hayalim kitabım elimde şehir şehir dolaşmaktı. Öyle de oldu çok değerli yerlerden davetler alarak keyifli imza günleri gerçekleştirdim. Şimdi ara verdim, çiftlikte işler yoğunlaşıyor. Sonbahara kısmet diyelim.

Beğendik Abi, Urla Malgaca Meydanı’na bakan giriş kapısından adımınızı atar atmaz sizi anne gibi kucaklayan sıcaklığın, yeme duygusunu harekete geçirmekle kalmayıp heyecanlandıran dizi dizi sıralanmış lezzetlerin, çalışmanın, vazgeçmemenin ve hep üretmenin markasıdır. Öyküsü, ev yemekleri lokantalarının henüz bu kadar “in” olmadığı zamanlarda başlar. Handan Kaygusuzer’in, eşi Abdurrahman Bey’in Malgaca Pazarı’ndaki küçük köfteci dükkanına, “sürekli müşterilerine farklı bir seçenek olsun” niyetiyle, tıpkı ev halkına pişirircesine hazırladığı yemekler Beğendik Abi markasının tarihini yazar.

Her gün iki üç çeşit et, iki çeşit zeytinyağlı, iki çeşit pilav, bir güveçle başlayan liste bugün tam bir şölene dönüşmüş vaziyette. Bu arada belirtmezsek olmaz; neredeyse yüzyıldan fazladır bölgenin olmazsa olmaz yemeği olan güvecin isminin “Urla Güveci” adını alması da Beğendik Abi’nin eseridir. Güveç de en az Kaygusuzerler kadar Urlalıdır açıkçası.

Beğendik Abi mutfağının bugünkü lezzetleri, büyük ve köklü bir ailenin yemek tariflerinin güncellenmiş ve özenle reçetelenmiş halidir. Çalkamadan turşeniğe, etli yemeklerden zeytinyağlılara, illa ki enginarlı pilava, çeşit çeşit otlara, özel çorbalara kadar her lezzet anne eli değmiş yemeklerin kendine özgü tatlarını taşır bu lokantada. Handan hanım ile başlayan ev yemekleri lokantası, ilk dükkan açıldığında henüz delikanlılığının baharındaki küçük oğulları Hikmet’in devreye girmesiyle bir markalaşma sürecine girer. Annesinin ekmek teknesinde sevgiyle pişen ve çoğalan tarifler, Hikmet Kaygusuzer’in profesyonel dokunuşuyla daha çok bilinir hale gelir.

Handan Hanım, klasik ev yemekleri teyzelerine benzemez. Her zaman bakımlı ve şıktır; onu gören “bu yemekleri yapan hanım bu” demez. İşi kendilerinin yetiştirdiği profesyonellere bırakmalarına rağmen gözü ve maharetli elleri hâlâ onların üzerindedir. Müşterilerini eve gelen konukları gibi karşılar, ilgilenir. Onun Beğendik Abi Lokantası’na ait birçok sözü vardır her zaman:

Sabahın erken saatinde girdiğim mutfaktan çıkıp, öğle servisine yakın saatte bluzumu değiştirir hazıra dururdum müşterilerin karşısında. Saçımı fönsüz, tırnağımı ojesiz gören olmamıştır bunca yıl. Yaptığım işe saygı duymak değil bu sadece. İş olarak görmedim ki; evim oldu o küçücük mutfak, hayatım oldu. Değeri bilindikçe daha büyük bir mutluluk ve heyecanla sarıldım yemeklere. Sadece yemekler de değildi aslında sarıldığım. Sahip çıktığım aslında, bir aradalık duygusu içeren lezzetlerin ardındaki anılardır.

Şanslıymışız; hamurumuz çok iyi yoğrulmuş. Aslında el bebek gül bebek yetişen bir kızdım. Bir evin bir kızı, babamın annemin prensesiydim. Çok küçük yaşta evlenince eşimin kraliçesi oldum. Yemek işiyle ilgili bir eğitimim yok. Tamamen anneanne, babaanne ve anneden kalma bilgilerle mutfağa girdim. Ama çocukluk yıllarında göre göre, duya duya depoladığım o bilgiler evlendiğimde, sanki yıllardır yemek yapıyormuşum gibi yemek yapmamı ve tıpkı büyüklerim gibi ailemin yemeklerini sevgi ve mutlulukla hazırlamamı sağladı. Beğendik Abi / Handan Hanım’ın Mutfağı da o tariflerle yol aldı zaten. Şimdi bakıyorum da ne büyük cesaretmiş. Ama ev yemeğinin aslı da bu zaten; evde pişirilir gibi, ev halkına pişirir gibi hazırlamak ve sunmak.

Yemeklerimizin hiçbiri büyük tencerelerde, kazanlarda değil; normal, sizin de evde kullandığınız tencerelerde, her biri birer ölçü olacak şekilde pişiyor. Bana “taze fasulyeyi kaç kilodan yapıyorsunuz?”, “sarmayı kaç tane sarıyorsunuz?” gibi sorular sorarlar. Siz evde nasıl yapıyorsanız o miktarda; bir kilo. Önce bir tencereyi pişiririz, onu indirdikten sonra aynı yemeği bir daha yapabiliriz. Yemeğimiz tezgahta beklemez. Gün boyu aynı yemek birkaç kez pişebilir ama hep taze tencere yemeğidir bizim yemeğimiz. Mutfağımız gün boyu çalışır. Bu nedenle de gerçek anlamda “ev yemeği”dir.

Handan Kaygusuzer, tezgahta durduğu zaman mutlaka Urla’ya özel yemekler hakkında bilgi verir, en azından bir kez tatmalarını tavsiye eder. Eğer “Urlalı Yemekler”i pişirip önermezse bu lezzetlerin gelecek nesillere taşınamayacağını düşünüyor. Kaygusuzer Ailesi’nin hikayesi olan lezzetlere olan tutkuları onları Urlalı Yemekler kitabını yazmaya kadar götürmüş. Yakından basıma girecek olan Beğendik Abi imzalı bu kitabı müjdelemek, sadece Urla ve İzmir’de değil, Ankara ve İstanbullu Beğendik Abiseverleri de çok sevindirecek.

Ben derim ki; Lokantanın kapısından girdiğiniz anda hangisini seçeceğinize karar vermekte zorlandığınız Beğendik Abi lezzetleri, geçmişten gelen unutulmaz anılarla yoğrulmuş tatların bir resmigeçididir. Yolunuz düşerse demiyoruz; lezzet tutkunu iseniz ve hâlâ tanışmadıysanız Beğendik Abi’ye yolunuz düşsün.