Gerçekten de bir film platosundaymış gibi hissediyorsunuz. 18. Yüzyıl sonlarında ünlü deri tüccarı Çakıroğlu Mehmet Bey tarafından yaptırılan ve Batı Anadolu’nun en görkemli yapılarından biri olan Çakırağa Konağı tam bir mimari şaheser. Muhteşem ahşap mimarisi, duvarları minyatürlerle bezenmiş İzmir ve İstanbul Salonları sofaları, balkonları ile görülmeye değer bir yapı. Kaynaklarda sahibinin adı farklı olsa da biz İzmir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü bilgilerini esas alıyoruz.

Bölgeye özgü mimari üslubunu günümüze kadar koruyan konakta konuklar, yapının ahşap olması nedeniyle beşerli gruplar halinde içeri alınabiliyor.

Konağın hikayesi

Konağı yaptıran zengin deri tüccarı Mehmet Bey, işi gereği sık sık İzmir, İstanbul, Paris, Venedik gibi büyük şehirlere gitmektedir. Gittiği yerlerde gördüğü mimari yapılardan etkilenir ve Birgi’de bunlara benzer bir ev yaptırmak ister. Bunun üzerine dönemin ünlü mimar ve ustalarını şehre getirtir. Yıllar süren çalışmalardan sonra konak tamamlanır ve ortaya Türk sivil mimarisinin en güzel örneklerinden biri çıkar.

Çakırağa Konağı 1950’li yılara kadar konut olarak kullanılmış; daha sonra da Kültür Bakanlığına devredilmiştir. 1977 yılında onarımına başlanan yapı, -çevresindeki evlerin de kamulaştırılmasından sonra- 1995 yılında müze-ev olarak ziyarete açılmıştır. Onarım sırasında merdivenler ve bazı ahşap bölümler restore edilmiş, iç ve dış duvarlarda yer alan resimler temizlenmiş ve bahçesi yeniden düzenlenmiştir.

Tam bir mimari şaheser

Birgi Çayının kenarına kurulmuş olan Çakırağa Konağı, mis kokulu çiçeklerle bezenmiş, geniş bir bahçe içinde bulunur. Bahçenin etrafı geleneksel Osmanlı mimarisine uygun olarak -ev yaşamını gizleyecek şekilde- yüksek duvarlarla çevrilmiştir.

Konak, taş temel üzerine üç kat olarak inşa edilmiştir. “U” şeklinde tasarlanan binanın ikinci ve üçüncü katlarında, dış sofalı plan şeması uygulanmıştır. Zemin kat hariç on dört odası vardır. Geniş bir saçakla çevrelenen bina kiremitle kaplı bir çatıyla örtülmüştür. Ahır, samanlık, hizmetli ve misafir bekleme odalarının yer aldığı zemin kat, taş plakayla döşenmiştir. İkinci ve üçüncü katlar ise tamamen ahşaptır ve ahşap arası kerpiç dolgu adı verilen bir teknik ile inşa edilmiştir. İnşaatta kullanılan ahşap malzemeler Venedik’ten getirtilmiştir. Bu yüzden konakta, dönemin Avrupa mimarisinin de izlerini görmek mümkündür.

Panoramik şehir görüntüsü

Çakırağa Konağının yerli ve yabancı ziyaretçiler tarafından en ilgi çekici bulunan yönü, şüphesiz üst kattaki İstanbul ve İzmir odalarında bulunan panoramik şehir görüntüleridir. Rivayete göre Çakıroğlu Mehmet Bey’in -iş gezilerinde tanışıp evlendiği- biri İzmirli, diğeri İstanbullu iki eşi vardır. Hanımlar sıla hasreti çekmesin diye, odalarına memleketlerinin resimlerini yaptırır. Türklere özgü minyatür resim sanatından farklı olan bu suretler, yüzeysel değildir ve belli bir perspektife sahiptir. Resimlerde ağırlıklı olarak gri, yeşil, mavi ve kahverengi renkler kullanılmıştır. Dönemin İstanbul ve İzmir şehirlerini yansıtması ve gerçeğe yakın bir gözlemin ürünü olması açısından, bu panoramalar oldukça önemlidir.

Size “yolunuz Birgi tarafına düşerse…” demiyorum, “yolunuzu Birgi’ye düşürün ve Çakırağa Konağı’na mutlaka zaman ayırın” diyorum. Yaşı 250’yi geçen bu kadar ihtişamlı bir yapıyı gezerken kendinizi bakalım hangi düşlerin içinde hissedeceksiniz.

İzmir ya da çevresinde yaşıyorsanız çok şanslısınız; çünkü hepimizin bildiği üzere bu, gezmek için birbirinden güzel noktalara şıp diye ulaşabilirsiniz demek oluyor. Zaten İzmir’de yaşamanın en iyi yanlarından biri de aklınıza düştüğünde kendinizi hızlıca bir Ege kıyısında bulabilmeniz ve İzmir’in nostaljik kasabalarıyla tarihi noktalarına spontane bir gezi planlayabilmeniz. Ülkemizin üçüncü büyükşehri olan İzmir’de tabii ki gezecek çok fazla yer var. Hepsinin ortak özelliği; İzmir’in merkezinden maksimum 2 saat uzaklıkta olması. Önerdiğimiz yerleri günübirlik gezebilir ya da konaklamalı tatlı bir hafta sonu kaçamağı haline dönüştürebilirsiniz.

KAVACIK

İzmir’in değişken havasına güvenemeyip plan bozduğumuz günlerde Narlıdere’deki evimizden kısa sürede ulaştığımız Kavacık köyüne gidiyoruz. Üzüm bağları ile ünlü pek tatlı köyümüzden beklentiniz Alaçatı’dan hallice taş evler olmasın; ama Toskana’yı andıran vadi manzaralarını, Karadeniz’deymiş gibi hissettiren bol yeşilini, sokaklarda yürürken Kavacıklılar’ın sımsıcak selamlarını, köy kahvesindeki tavşankanı ötesi çay eşliğinde bir sabah pikniğini düşündükçe biz hala gülümsüyoruz. Özellikle, bahar aylarında köydeki evlerin balkonlarından sarkan mor salkımları doğaya ayrı bir renk veriyor. Kavacık’a merkez ulaşım 50 dakika sürüyor; merkeze bir hayli yakın.

SIĞACIK

Türkiye’nin ilk sakin şehri Sığacık; bağlı olduğu Seferihisar’a 5, İzmir’e 50 km uzaklıkta. İzmir’deki favori rotalarımızdan biri olan Sığacık, hem günübirlik hem de konaklamalı gezilebilecek bir sahil kasabası. Sakin doğası, bembeyaz sokakları, lezzetli Ege yemekleri ve üretici pazarı ile keyifli bir hafta sonu geçirmek isteyenler listelerine eklesin. Sığacık’ın Pazar günleri kurulan üretici pazarı beraberinde koca bir kalabalığı kasabaya taşıyor olsa da Sığacıklı teyzelerin ellerinden çıkan baklava, börek ve sarmaları ayaküstü tatmak kadar lezzetlisi de yok şimdi, orada anlaşalım. Kasabada ruhunuza iyi gelecek çok sayıda kafe ve restoran da var.

ILDIRI

Çeşme’ye bağlı küçük bir balıkçı köyü olan Ildırı, adını antik kent Erythrai’den alıyor. İzmir’den günübirlik bir gezi planlayıp ilk olarak Erythrai antik kentini dolaştıktan sonra Ildırı merkezine gelip sokaklarında tura çıkabilirsiniz. Ildırı köyü bir sahil kasabası olduğu için balıkçı tekneleri ve deniz mahsulleri ile de öne çıkıyor pek tabii. Köyü gezerken sokaklardaki ev yapımı ürünlerden alışverişinizi yapabilir, akşamüstü de kendinize bu çevrede yemek ısmarlayabilirsiniz. Ildırı çevresinde görebileceğiniz yerler arasında Balıklıova ve Barbaros Köyleri de bulunuyor.

BİRGİ

İzmir’e iki saat uzaklıktaki Birgi, İzmir çevresinde gezilebilecek köyler arasında son zamanların favorisi. Ödemiş’in koruma altındaki bu şirin köyü; tarihi konakları, Bozdağ’ın temiz havası ve doğası ile İzmir’de günübirlik gidebileceğiniz yerler arasında. Ziyaretçilerini geçmişe ışınlama garantili Birgi köyüne gittiğinizde; sokaklarında tur atarak tarihi noktaları görebilir, yorulduğunuzda köy kahvesinde çay molası verebilir, Ödemiş köftesinden tadıp dönüş yoluna geçmeden önce Ödemiş patatesi alabilirsiniz. Birgi köyünden sonra yakınındaki Gölcük’e uğramayı unutmayın.

LÜBBEY

Ödemiş’ten bahsetmişken, Lübbey Köyünü de es geçmemek gerek. Birgi köyünden 50 dakika süren Lübbey Köyü, aynı zamanda ‘Hayalet Köy’ olarak da anılıyor; çünkü burası 60 yıl önce İzmir’in tipik köylerinden biri iken, çeşitli sebep ve inanışlar nedeniyle zamanla terk edilmeye başlanmış. Günümüzde ise köyde yaşayanların sayısı iki elin on parmağını geçmiyor. Bu durum da haliyle Lübbey’e sakinlikle birlikte gelen mistik bir özellik katıyor. Fotoğraf çekmeyi seviyorsanız, Lübbey’in eski köy evleri sizi bir hayli mutlu edecektir. Köydeki evler yamaç üzerine kurulduğu için birbirinin önünü kapatmayan özellikte olduğunu da belirtelim.

ŞİRİNCE

İzmir çevresinde gezilecek köyler arasında bir hayli popüler olan Şirince köyü, Mübadele döneminde Rumeli’den gelen Türklerin evi olmuş. Üzüm ve zeytin üretimi ile öne çıkan Şirince’de, köyün iki katlı özgün evleri arasında dolaşarak yüzlerce fotoğraf çekebilir, mahzenlerinde şaraplarını tadabilir, Şirince çarşısını gezip köylülerden alışveriş yapabilirsiniz. Şirince’ye gelmişken St. John Baptist Kilisesi’ni görmeyi, köy meydanındaki Çınaraltı’nda kahve molası vermeyi ve köyden ayrılmadan önce meyve şarabı almayı ihmal etmeyin. Şirince oldukça turistik bir rota olduğu için yolunuz buraya öğleden sonra düşecekse kalabalığa karşı kendinizi şimdiden hazırlayın.

DOĞANBEY

Doğanbey Köyü; İzmir’e değil, Aydın’ın Söke ilçesine bağlı. Ancak, İzmir’den arabayla 1 saat 40 dakika uzaklıkta olduğu için bu listede olsun istedik. Şirince gibi, Mübadele döneminde Rumlardan Türklere kalan bu eski köy; cumbalı taş evleri, huzurlu manzarası, Arnavut kaldırımlı nostaljik sokakları ve doğasıyla dikkat çekiyor. Alaçatı, Eski Foça gibi bu tarz eski evleri ile ünlü köylerde fotoğraf çekilmeyi sevenler bizce gezi listesine Doğanbey Köyü’nü de dahil edebilir. Buraya günübirlik geleceğiniz gibi, bir Kuşadası gezisinin peşine ekleyerek hafta sonu rotası olarak da değerlendirebilirsiniz. İzmir’e yakın diğer köy ve kasabalar kadar turistik değil; ancak gezme yönünden oldukça motive edici.